බෙලරූස් රාජ්‍යයේ පසුගිය සමයේ සිදුවූ සිදුවීම් පිළිබඳ සංක්ෂිප්ත සටහනක් ලියන්න කල්පනා කළා. තවම මෙම සිද්ධීන් අවසානයක් කරා ඇවිත් නැතත් මෙතෙක් කාරණා ගැන විස්තර කරන්න මෙය අවස්ථාව කරගන්නම්.
බෙලරූස් රාජ්‍යයේ ජනාධිපති වන්නේ අලෙක්සන්දර් ලුකාශෙන්කෝ යි. ඔහු 1994 දි බලයට පත් වූ අතර ඒකාධිපති අයුරින් එරට පාලනය කරනවා. නාමමාත්‍රව විපක්ෂ දේශපාලන පක්ෂ රටේ ක්‍රියාත්මක වුණත් ඒවා දැඩි මර්ධනකාරී පසුබිමක තමයි ක්‍රියාත්මක වුණේ.
මේ වසරේ බෙලරූස් ජනාධිපතිවරණය අගෝස්තු 9 වෙනිදාට යෙදී තිබුණා. මෙයට අපේක්ෂකයින් කිහිප දෙනෙක් ඉදිරිපත් වුණා. මේ අතර කලක් උසස් තනතුරු දැරූ දෙදෙනෙකුත් ඉදිරිපත් වන බව වාර්තා වුණා. කලක් තිස්සේ රුසියාවේ ගෑස්ප්‍රොම් ආයතනයට අයත් සමාගමක් වන බෙල්ගෑස්ප්‍රොම්බෑන්ක් හි ප්‍රධානියා වූ වික්තර් බබාරිකෝ සහ හිටපු තානාපති නිලධාරී සහ බෙලරූස් තාක්ෂණික උද්‍යානයේ සමාරම්භකයා වන වැලේරි ත්සෙපක්ලෝ මේ දෙදෙනායි.
බබාරිකෝව මූල්‍ය අක්‍රමිකතා චෝදනා මත අත් අඩංගුවට ගත් අතර ත්සෙපක්ලෝ රුසියාවට පළා ගියා.
මේ අවස්ථාවේදී, බන්ධනාගාරගත කර සිටින දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයකු වන සර්ගේයි තිහනොව්ස්කි ජනාධිපති සටනට ඉදිරිපත් වීමට උත්සාහ කළ ද එම අවස්ථාව ප්‍රතික්ෂේප කෙරුණා. එයින් පසුවයි ඔහුගේ බිරිඳ ස්වෙත්ලානා තිහනොව්ස්කායා ජනාධිපතිවරණය සඳහා ඉදිරිපත් වුණේ.
ලුකාශෙන්කෝ බලාපොරොත්තු නොවූ විදියට ඇය වටේ පිරිස් එකතු වෙන්න ගත්තා. වසර ගණනාවකට පසු ජනාධිපතිවරණයකදි ලුකාශෙන්කෝට සැබෑ අභියෝගයක් එල්ල වුණේ මේ වතාවේයි.
කෙසේ වෙතත් අගෝස්තු 9 වනදා පවත්වපු ජනාධිපතිවරණය අවසානයේ මූලික ප්‍රතිඵල අනුමානයන්ට අනුව ලුකාශෙන්කෝ සියයට 80ක් ඡන්ද ලබාගෙන බවත් තිහනොව්ස්කායා සියයට දහයක පමණ ඡන්ද ලබාගෙන ඇති බවත් නිවේදනය කෙරුණා. විපක්ෂය මේ ප්‍රතිඵල ප්‍රතික්ෂේප කළා. එදින රාත්‍රියේ පටන් ජනතාව රජයට එරෙහිව විරෝධතා දක්වන්න පටන් ගත්තා.
දිනෙන් දින විරෝධතා වර්ධනය වුණා. තිහනොව්ස්කායා අසල්වැසි ලිතුවේනුයාවට පළා ගියේ සිය දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් බව පවසමින්. කෙසේ වෙතත් උද්ඝෝෂණ පාලනය කරන්න රජයට නොහැකි වුණා.
අගෝස්තු 14 වනදා බෙලරූස් අර්බුදය පිළිබඳ සාකච්ඡා කළ යුරෝපා සංගම් විදේශ අමාත්‍යවරුන් තමන් බෙලරූස් ජනාධිපතිවරණ ප්‍රතිඵල් පිළිනොගන්නා බව කියා සිටියා. එමෙන්ම මැතිවරණ දූෂණවලට හා උද්ඝෝෂණ මර්ධනයට වගකිවයුතු පුද්ගලයන්ට එරෙහිව සම්බාධක පනවන්නට පියවර ගන්නා බව ද යුරෝපා සංගමය කියා සිටියා.
අගෝස්තු 16 ඉරිදා ලුකාශෙන්කෝ සිය ආධාරකරුවන් රැස් කරගෙන මින්ස්ක් අගනුවර රැළියක් පැවැත්වූවා. නැවත මැතිවරණයක් පැවැත්වීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැති බවත්, විදේශයන්ගේ අවශ්‍යතා මත එවැනි පියවරක් ගැනීම රටේ අස්ථාවරත්වයට හේතු වන බවත් ඔහු පවසුවා. මේ අතර බෙලරූස් ආරක්ෂක අමාත්‍යංශය නිවේදනය කළේ රටේ බටහිරදිග දේශසීමාවේ, පෝලන්ත හා ලිතුවේනියා මායිම් ආසන්නයේ අගෝස්තු 17 වනදා සිට යුධ අභ්‍යාස සිදු කරන බවයි.
කෙසේ වෙතත් අගෝස්තු 16 ඉරිදා මින්ස්ක් නගරයේ දැවැන්ත රාජ්‍ය විරෝධී උද්ඝෝෂණයක් පැවැත්වුණා. ඊට මිලියනයක පමණ පිරිසක් එක් වූයේ යයි ඇතැමුන් අනුමාන කළා.
අගෝස්තු 17 වනදා රට පුරා වැඩවර්ජනයක් සංවිධානය කර තිබුණා. රටේ ප්‍රධාන පෙළේ කර්මාන්තශාලා පවා ඊට එක් වුණා. මින්ස්ක් නගරයේ කර්මාන්තශාලාවකට ලුකාශෙන්කෝ ළඟා වුණේ එහි සිට කතාවක් පැවැත්වීමටයි. එහි රාජ්‍ය පාක්ෂික කම්කරුවන් සිටින බව විශ්වාස කෙරුණා. එහෙත් ලුකාශෙන්කෝ එහි සිටින බව ආරංචි වූ පසු විශාල පිරිස් කම්හල වැටලුවා. ලුකාශෙන්කෝ කතාව පවත්වද්දී ද ඔහුට විරෝධතා එල්ල වුණා.
ඉන්පසු අවස්ථාවක කම්කරුවකු හා ලුකාශෙන්කෝ අතර බහින්බස් වීමක් ද වීඩියෝවක සටහන්ව තිබුණා. එහි මේ ආකාරයේ හුවමාරුවක් සිදුවුණා.
ලුකාශෙන්කෝ: මම නුඹලට පහර දෙන්නේ නැහැ.
කම්කරුවා: ඔයා නම් කියයි
ලුකාශෙන්කෝ: නෑ. එහෙම කළාට මට වාසියක් නෑ. හැබැයි උඹලා කවුරුහරි මෙතන අනවශ්‍ය දෙයක් කරන්න හැදුවොත් අපි ඒක දරුණු විදියට මර්ධනය කරනව. පිරිමියෙක් වෙයන්. මෙතන උඹලා කණ්ඩායමක්. මම තනියම. (කම්කරුවා සිය ජංගම දුරකථනයෙන් වීඩියෝ කිරීමට පටන් ගන්නවා දැක) දාපන් ඔය ෆෝන් එක අහකට!
මේ අතර උද්ඝෝෂකයන් බෙලරූස් රාජ්‍ය රූපවාහිනී ආයතනය වටලෑවේ තම විරෝධතාව සඳහා සාධාරණ ගුවන් කාලයක් ලබාදෙන ලෙස බල කරමින්. ඉරිදා දිනයේ තිබුණු දැවැන්ත උද්ඝෝෂණ පිළිබඳ ඔවුන් වාර්තා කළේ නැහැ. උද්ඝෝෂකයන් ඒ පිළිබඳ සිය අප්‍රසාදය පළකර සිටියා.
අගෝස්තු 17 වනදා දිනය පුරාම මින්ස්ක් නගරයේ උද්ඝෝෂණ සිදුවුණා. තමන් නව ජනාධිපතිවරණයක් හා මහමැතිවරණයක් පැවැත්වීමට එකඟ බව ලුකාශෙන්කෝ කියා සිටියේ ඒ අතරතුරයි. එහෙත් ඊට පෙර නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කරගත යුතු බව ඔහු පැවසුවා. ඔහු ඒ සඳහා කාල රාමුවක් ද ප්‍රකාශ කළේ නැහැ.
