Thursday, August 16, 2012

ලංකාවේ මම ආසම තැන... රුවන්වැලි සෑය.


ශ්‍රී ලංකාව රමණීය දිවයිනකි. එමෙන්ම එහි ඉතිහාසයද විචිත්‍ර කතාන්දරයකි. ලංකා ඉතිහාසය ඉගෙන ගැනීමෙහි මා තුල ඇති නොනිම් ආශාව නිසාදෝ, ලංකාවේ මා යාමට කැමතිම ස්ථානය වන්නේ පැරණි අනුරාධපුරයයි. එයින්ද, මා වඩාත් කැමැත්තක් දක්වන්නේ වෙසෙසින්ම රාත්‍රී කාලයට රුවන්වැලිසෑය අසලට වී සිටීමටය. ශ්‍රී මහා බෝධියට සහ රුවන්වලිසයට මා එක ලෙස ගෞරව කරන නමුත් මට සිතෙන පරිදි මහා බෝධිය අසල කලබලකාරීත්වය මදක් වැඩිය. එහෙයින් මම රුවන්වැලිසෑයට වඩා ඇලුම් කරමි.

සුදෝවන්ව බබලන රත්නමාලී චෛත්‍ය රාජයාගේ ගාම්භීරත්වය අත් දැකීමට එය අසලටම යා යුතු නොවේ. බසවක්කුලම දෙස සිට වේවා, ථූපාරාමය දෙස සිට වේවා, නුවර වැව දෙස සිට වේවා, වෙනෙකක් තබා සැතපුම් ගණනක් ඈත පිහිටි මිහින්තලයේ සිට වේවා රත්නමාලී චෛත්‍යය දකින අයෙක් එම දර්ශනයට වශීකෘත නොවේ යයි කිව නොහැක. වෙසෙසින්ම සුදු හුණු ආලේප කල අලුත මහා සෑය පිවිතුරු දසුනක් මවා පායි. රුවන්වැලිසෑය ලංකාවේ බොහෝ ස්ථූප අතුරින් මහා ථූපය වනුයේ එහි වන ගාම්භීරත්වය හේතුවෙනි.

රාත්‍රී කාලයට විදුලි ආලෝකය ඇති විට රුවන්වැලි සෑය ඊටත් වඩා සුන්දරය. වියලි දිනවල දහවල් කාලය පුරාම අනුරාධපුරයට වැටෙන කටුක අව් රශ්මිය හේතුවෙන් පීඩාවට පත්වන වන්දනාකරුවන්ට මෙන්ම සංචාරකයන්ටද රාත්‍රී කාලයේ රුවන්වැලිසෑය ගෙන දෙන්නේ මහත් ප්‍රමෝදයකි. රාත්‍රියට සලපතල මළුව හරහා හමන සීත සුළඟ අත් දකින්නෙකුට තමා සිටින්නේ ලංකාවේ උෂ්නාධිකතම ප්‍රදේශයක බව අමතක වීම අරුමයක් නොවේ. සලපතල මළුවේ සුදුසු තැනකට වී භාවනා කිරීමට රාත්‍රී කාලය ඉතා යෝග්‍ය බැව් අමුතුවෙන් නොකිවමනාය.

රුවන්වැලිසෑය ආදී ලාංකික වාස්තුවිද්‍යාවේ මෙන්ම ඉංජිනේරු විදයාවේද විශිෂ්ටත්වය පිලිබඳ ජීවමාන සාක්ෂියකි. රුවන්වැලිසෑය පැරණි විද්‍යාවේ හාස්කමක් වනුයේ අහි සුවිශාලත්වය හේතුවෙන් පමණක් නොවේ. එහි ඇති සමමිතියද ඒ සඳහා කදිම සාධකයකි. මහා ථූපය අසලට ගොස් තම අතේ දුරින් සිටගෙන ඉහල බැලූ කල ඕනෑම කෙනෙකුට ථූපයේ ගර්භයට ඉහලින් ඇති හතරැස් කොටුව (දේවතා කොටුව) හෝ කොත් කැරැල්ල නොපෙනෙන අතර ඉහලින්ම ඇති කොත පමණක් දිස් වෙයි. චෛත්‍යයෙහි වටා ගොස් කොතනකින් බැලුවද පෙනෙනුයේ එකම දසුනකි. එතරම් විශාල මහා ථූපයේ සමමිතිය එසේය.

රුවන්වැලිසෑය ඉදිකිරීම පිලිබඳ ජනප්‍රවාද බොහෝ වන්නට ඇත. සෑය ඉදිකොට සියවස් සයකට පමණ පසු ඒ පිලිබඳ ලියවුනු මහත් වූ වර්ණනාවක් මහානාම හිමියන් විසින් රචිත මහාවංශයෙහි වෙයි. නමුත් මහා සෑය පිලිබඳ තවත් බොහෝ ඉතිහාස කරුණු සැඟව ඇති බවට සිතිය හැක. එක උදාහරණයක් සඳහන් කළහොත්, භාතිකාභය රජතුමා විසින් මීට වසර දෙදහසකට පෙර කරන ලද ජල පූජාව පිලිබඳ අපේ දැනුම අල්පය. අභය වැව හෙවත් බසවක්කුලමෙන් යන්ත්‍රයක් මගින් ජලය ඔසවා අසල වූ මහා ථූපයට ජල පූජාවක් කල බව එවැන්නක් සඳහා යොදා ගත තාක්ෂනය පිලිබඳ අපි තවමත් හරි හැටි නොදනිමු. එමෙන්ම එම රජතුමා මහා ථූපයේ ආරක්ෂාවට අකුණු සන්නායකයක් පවා සවි කල බව කියවේ. එවැනි තාක්ෂනයන් දියුණු කරන ලද්දේ කෙසේද යන්න අදටත් අපි නොදනිමු. කොපමණ අටුවා ටීකා ලියුවද, තවමත් අපි ඉතිහාසය නොදැන අඳුරේ ඇත පත ගාන බව රුවන්වැලිසෑය දකින සැම විටෙකම පාහේ මා හට සිහි වෙයි.

බුදුන්වහන්සේ, යේසුස්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් කිරීම


මෑත දිනෙක අසන්නට ලැබුණු බණක් හේතුවෙන් මම බෙහෙවින් පුදුමයටත් කම්පාවටත් පත් වීමි. අදාළ ධර්ම දේශනාව කව්රුන් විසින් කොතැනකදී කලේද යන්න මෙහිදී වැදගත් නොවේ. මගේ ඇතැම් මිතුරන් එය දන්නා නමුත් එතනින් එහාට ඒ පිලිබඳ යමක් සඳහන් කිරීම නුවුමනාය. කෙසේ වුවද, අදාළ ස්වාමීන්වහන්සේ 'මහමෙව්නාවේ' හාමුදුරුවන්ගේ අනුගාමිකයකු බව සඳහන් කිරීම වැදගත් වේ යයි සිතමි.

බුදුන් වහන්සේ අවරුදු හයක් අප වෙනුවෙන් දුෂ්කර ක්‍රියා කල අතර එසේ කලේ ලෝක සත්ත්වයා විඳින දුක දැක එයින් ඔවුන් මුදා ගැනීමට ක්‍රමයක් සෙවීම සඳහාය යනුවෙන් එම ධර්ම දේශනාවේදී ප්‍රකාශ කරන්නට යෙදුනි. මා දන්නා පරිදි සිද්ධාර්ථ කුමාරයා දුෂ්කර ක්‍රියා කලේ සත්‍යය සොයා ගන්නා පරමාර්ථයෙනි. ධර්මය අවබෝධ වීමට පෙර පටන්ම එය අවබෝධ කරගැනීමෙන් අනෙක් අය ගොඩ ගන්නා පරමාර්ථය එතන වීද යන්න අපි නොදන්නෙමු. ධර්මය අවබෝධ වූ පසු වෙනත් අයට දේශනා කිරීම වෙනමම කරුණකි. එහෙයින් අනුන් වෙනුවෙන් දුෂ්කර ක්‍රියා කළේය යයි ප්‍රත්‍යක්ෂව සඳහන් කල නොහැකියි. බුදු කෙනෙක් පහල වන්නේ අනුන්ගේ කරුම කර ගැහීමට නොවේ. අනුන් නිසා, අනුන් වෙනුවෙන් දුෂ්කර ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේදැයි මම නොදනිමි.

කතෝලික දහමට අනුව යේසුස් වහන්සේ නම් අනුන් වෙනුවෙන් දුක් වින්ද සේක. දෙවියන් වහන්සේ විසින් සිය පුත්‍රයා එවන ලද්දේ, පව්කාර මිනිසුන්ගේ පව් තම වෙත ගෙන ඒ මිනිසුන් ස්වර්ගයට යැවීමට උපකාර වීමට යයි කියවේ. උන්වහන්සේ කුරුසිය කර ගසන්නේද ලෝ වැසි මිනිසුන් වෙනුවෙනි. ඒ අනුව, යේසුස් වහන්සේ නම් දුෂ්කර ක්‍රියා කලේ අනුන් වෙනුවෙනි. මේ අනුව උක්ත ප්‍රකාශය බුදු දහමට වඩා වලංගු වන්නේ කතෝලික දහමටය. නමුත් එම දේශනාව සිදු කලේ බෞද්ධ භික්ෂුවකි.

මහමෙව්නාවේ කෙරෙන ඇතැම් කරුණු සම්බන්ධයෙන් බෞද්ධ ආභාෂයට වඩා කතෝලික අභාෂය තිබෙන බව කියවේ. නමුත් මා එය මුලින්ම දැනුවත්ව අත් වින්දේ යථෝක්ත ධර්ම දේශනාවේදීය. එහිදී බෞද්ධයෙකු වශයෙන් මා හට සංවේගයක් ඇති වීම සාධාරණ යයි සිතේ. ඉහත දේශනාවට අනුව බුදුන් වහන්සේ යේසුස් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් බවට පත් කළේය වැනි අදහසක් මට ඇති විය. නමුත් බුදුන් වහන්සේ වැඩ සිටියේ යේසුස් වහන්සේ ජීවත් වූ කාලයට බොහෝ පෙරය.

මෙහි ගැටලුව වන්නට ඇත්තේ, 'මහමෙව්නාවේ' ඇතැම් ස්වාමීන්වහන්සේලා යෙසුස්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් වීම දැයි මා තුල සියුම් සැකයක් උපදී.

Wednesday, May 23, 2012

කාටත් වගේ අමතක ශ්‍රී ලංකාවේ 40 වන ජනරජ දිනය


ශ්‍රී ලංකාවේ ජනරජ දිනය කවදාද? යයි පාසල් ළමයෙකුගෙන් ඇසුවහොත් බොහෝ දෙනා එයට පිළිතුර නොදන්නා බවට සැකයක් නැත. එංගලන්ත කිරීටයට තිබූ අන්තිම ව්‍යවස්ථාමය බැඳීමෙන් මිදී ජනරජයක් බවට පත් වූ දිනය අපේ දේශපාලකයෝද සහමුලින් අමතක කර ඇත්තාහ.

ශ්‍රී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වූයේ 1972 මැයි 22 වනදා ය. ඒ ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්මත වීමෙන් පසුවය. ඊට පෙර ලංකාවට හිමිව තිබුනේ ඩොමීනියන් තත්ත්වයේ නිදහසකි. ඒ අනුව ලංකාවේ රාජ්‍ය නායකයා වූයේ එක්සත් රාජධානියේ රජු හෝ රැජින හෝ වූ අතර ඔහුගේ හෝ ඇයගේ නියෝජිතයා වශයෙන් අග්රාන්ඩුකාරවරයෙක් කටයුතු කළේය. මේ අනුව ලංකාවේ ඇතැම් කරුණු පිලිබඳ අවසාන බලය හිමිව තිබුනේ එංගලන්තයේ ආයතනයනට ය. උදාහරණයක් ලෙස ගතහොත් ලංකාවේ උපරිමාධිකරණ බලය පැවතියේ එංගලන්තයේ ප්‍රිවි කවුන්සිලයටය.

1948 ලැබුණු ඩොමීනියන් නිදහසට පසු බලයට පැමිණි එක්සත් ජාතික පක්ෂ නායකයන්ට ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් නොවීය. ඔවුහු බොහොකොටම බටහිර හිතවාදී ප්‍රතිපත්තියක් ගෙනගිය බව නොරහසකි. මේ අතර රටේ ප්‍රධාන වාමාංශික පක්ෂ සියල්ලක්ම ලංකාව ජනරජයක් විය යුතු බවට ප්‍රකාශ කර සිටියහ. 1956 පෙරළියෙන් පසු බලයට පැමිණි බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ආණ්ඩුවටද එය ඉටු කිරීමට අවස්තාවක් නොවීය.

ශ්‍රී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් කිරීමට කටයුතු කෙරුනේ 1970 බලයට පැමිණි සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ සමඟි පෙරමුණු ආණ්ඩුව යටතේය. මෙහිදී වාමාංශික පක්ෂවල මන්ත්‍රීන්ගෙන් විශාල කාර්යයක් සිදු කෙරුණි. ප්‍රථම ජනරජ ව්‍යවස්ථාවේ මූලික නිර්මාත්රූවරයා වූයේද ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ ආචාර්ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා මහතාය. පාර්ලිමේන්තුව තුල රැස් වී අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කරගැනීමේ වූ යම් යම් අපහසුතා හේතුවෙන් එවකට සිටි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු රාජකීය විද්‍යාලයේ නවරඟහලේදී රැස් වූහ. එම රැස්වීම ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක් ලෙස කටයුතු කරමින් ජනරජ ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරගන්නා ලදී.

අවාසනාවකට මෙන් ජනරජ දිනය සඳහා මූලිකත්වය නොගත් දේශපාලන පක්ෂ එය සැලකුවේ තමන්ට අයත් දිනයක් ලෙස නොවේ. 1972 න් පසු පෙබරවාරි 4 වනදා සමරන නිදහස් දිනයටත් වැඩි උත්සවශ්‍රීයෙන් ජනරජ දිනය සමරන ලද නමුත් 1977 ආණ්ඩු පෙරළියට පසු එය සැමරීම ඇල් මැරුණු ස්වභාවයක් ගත්තේය. ජනරජ දිනය වෙනුවට එය ජාතික වීර දිනය ලෙස නම් කරනු ලැබුණි.

කෙසේ වෙතත් ජනරජ දිනයට ලොකුම අසාධාරණය සිදු කෙරුනේ සිරිමා බණ්ඩාරනායක මතිනියගේම දියණිය වූ චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මැතිනියගේ ආණ්ඩුවෙනි. ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය නිවාඩු දින ගණන අඩු කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය යටතේ මුලින්ම ඉවත් කරන ලද නිවාඩු දිනය වූයේ ශ්‍රී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වූ දිනයයි. එය ලෝකයේ යටත් විජිත පාලනයෙන් මිදුණු කිසිදු රටක් නොකළ දෙයක් විය යුතුය. ඉන්දියාව ජනරජ දිනය නිදහස් දිනයටත් වඩා ඉහලින් සමරන විට අපි එය මුළුමනින්ම අමතක කොට ඇත්තෙමු. අද අපි අපේ දෙවන නිදහස් දිනය ලෙස සලකන්නේ ත්‍රස්තවාදයෙන් මිදීම සමරන මැයි 19 වනදාය. නමුත් එය අපේ තුන්වන නිදහස් දිනය ලෙස හැඳින්විය යුතු අතර දෙවැනි නිදහස් දිනය විය යුත්තේ ජනරජ දිනයයි.

ජනරජ දිනය ජාතියේ දිනයක් නොව බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ දිනයක් ලෙස සැලකීම තුලින් මේ තත්ත්වය උද්ගතව ඇත. මෙය ඉතා නරක පූර්වාදර්ශයක් බව කිව යුතුය. අනාගතයේ යම් දිනෙක පවතින ආණ්ඩුව වෙනුවට වෙනත් ආණ්ඩුවක් පත් වූ කල, ත්‍රස්තවාදයෙන් මිදුණු දිනයත් ජාතියේ දිනයක් නොව මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ සැමරුමක් ලෙස සලකා අමතක කිරීමට වුවද සූදානමින් සිටින දේශපාලකයන් සිටින්නට බැරි නැත.

Tuesday, May 1, 2012

වැඩකරන ජනතාව දිනකට මුරුංගා අත්තේ තැබීම හෙවත් මැයි දින සැමරුම


අද අපි බොහොම උජාරුවෙන් සමරන ලෝක කම්කරු දිනය හෙවත් මැයි දිනයයි. එක්තරා පුවත්පතක පලවූ කාටූනයක සඳහන් වූ සිද්ධියක් අද උදෑසනම මගේ මතයට ආවා. ඒ කාටූනයෙන් කියවුනේ මැයි පළවෙනිදට වැඩකරන ජනතාව දේශපාලකයන් විසින් මුරුංගා ඇත්තට නග්ගන බවත් එයින් පසුවදාම නැවතත් ඔවුන් පරණ පුරුදු තැනටම වැටෙන බවත්. ඒ කාටූනය තුල මැයි දිනය පිළිබඳව ලොකු අදහසක් ගැබ් වී තිබුන බව මගේ අදහසයි. ඇත්තටම කම්කරු ජනතාව තමන්ගේ කරමතින් තමන්ගේ නියෝජිතයන් බලයට පත් කරගත්තු කාලේ පටන්ම සිදු වෙච්ච සිදුවීමක් එයින් පිළිබිඹු උනා කියල කිව්වට වරදක් නෑ. ඒ තමයි කම්කරු දිනය දේශපාලකයන්ගේ තවත් එක දිනයක් බවට පත් වීම.


මැයි දිනය සමරනු ලබන්නේ 1886 වසරේ මැයි 1 වනදා චිකාගෝ නගරයේ කම්කරු විරෝධතාවයකට වෙඩි පොලිසියෙන් වෙඩි තැබූ අවස්ථාවේ මියගිය කම්කරුවන් සැමරීමටයි. 1889 වසරේදී දෙවන ජාත්‍යන්තරය රැස් වූ අවස්ථාවේ ඉදිරිපත් කෙරුණු යෝජනාවක් අනුව තමයි 1890 පටන් මැයි දිනය සැමරීමට පටන් ගත්තේ. වම් පැත්තේ පින්තූරයෙන් පෙනෙන්නේ 1899 ස්වීඩනයේ පැවති මැයි රැළියක්. කොහොම උනත් මැයි දිනය සඳහා හේතු වූ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැයි දිනය සමරන්නේ නෑ. ඒ වෙනුවට සැප්තැම්බරයේදී ඔවුන් "කම්කරු දිනය" නමින් දිනයක් සමරනවා.

ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරය පිබිදීමත් සමඟ මැයි දිනයත් සැමරීම ආරම්භ උනා. මේ අනුව ලංකාවේ පළමුවෙන් මැයි දිනය සමරනු ලැබුවේ 1933 දී ඒ. ඊ. ගුණසිංහ මහතාගේ මූලිකත්වයෙන්. ලංකා සම සමාජ පක්ෂය බිහි වුනේ ඉන් අවුරුදු දෙකකට පසුවයි. දෙවන ලෝක යුද්ධය සමයේ යම් පසු බෑමකට ලක් වුනත් ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරය 1930 දශකයේත් 1945 න් පසුවත් බොහොම ක්‍රියාකාරී තත්වයක පසු වුනා. කෙසේ නමුත් මැයි දිනයට රජයේ අනුග්‍රහය ලැබුනේ 1956 දී. වසර ගණනාවක් තිස්සේ ලෝකයේ කම්කරු ජනතාවගේ ඉල්ලීමක් වූ පැය අටේ වැඩ දිනය ලංකාවේ වැඩ කරන ජනතාවට හිමි වුනෙත් මැයි දිනය නිවාඩු දිනයක් වුනෙත් බණ්ඩාරනායක මහතා බලයට පත් වූ 56 පෙරළියෙන් පස්සේ.

මේ වනවිට ලෝකයේ "වැඩකරන ජනතාවගේ රාජ්‍යයන්" ගණනාවක්ම නිර්මාණය වෙලයි තිබුනේ. 1917 දී බෝල්ෂෙවික් විප්ලවයෙන් ලෝකයේ පළමු කම්කරු රාජ්‍යය රුසියාවේ බිහි වුනා. තවත් රටවල් කිහිපයකම කෙටි කාලයක් පැවති "සෝවියට් රාජ්‍යයන්" බිහි වුනත් ඒවා බොහොමයක් වැඩිකල් පැවතුනේ නෑ. නමුත් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව නැගෙනහිර යුරෝපයේ රටවල් කිහිපයක්ම සෝවියට් හමුදා විසින් "නිදහස් කරගන්න ලද" පසු, ඒ රටවලත් කොමියුනිස්ට් පාලනයක් බිහි වුනා. මේ අතරේ 1949 වසරේදී චීනයත් මහජන චීනය බවට පත් වුනා. නාමිකව නිර්ධන පාන්තික ආඥාදායකත්වයක් පවතින කම්කරුවන්ගේ රාජ්‍යයන් වුනත් ඒවායේ ඇත්තටම පැවතුනේ බලයේ සිටින්නන් විසින් විකුර්ති කරන ලද සමාජවාදයක්. ඒ නායකයන්ට මැයි දිනය තවත් එක සැමරුමක් පමණක් වුනා. එහිදී ඇතැම් රටවල් මැයි දිනය සමරුවේ තමන්ගේ හමුදා ශක්තිය ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන හමුදා පෙළපාලිවලින්. එය තවත් එක දේශපාලන සංදර්ශනයක් පමණක් වුනා.

මැයි පළවෙනිදා අද වෙනකොට ලංකාවෙත් සාමාන්‍ය දේශපාලන සංදර්ශනයක් පමණක් වෙලා තියෙනවා. රට පුරාම අද මැයි රැලි ගණනාවක් පැවතුනා. බලයේ ඉන්න අයත්, බලයේ නැති නමුත් බලයට එන්න දඟලන අයත්, කවදාවත් බලයට එන්න බැරි අයත් ආදී සියල්ලෝම අද වැඩ කරන ජනතාව කර මතින් අරගෙන යනවා. බලයට එන්න හදන අය සහ සමාජවාදී කියල කියාගන්නා අය තමයි වැඩිපුරම වැඩකරන ජනයා වෙනුවෙන් කෑ මොර දෙන්නේ. නමුත් ඒ කෑ ගැසීම් නිෂ්පල ඒවා බව පැහැදිලියි. බලයට එන්න හදන අයට එතකල් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෑ. බලයට ආවට පස්සේ ඔවුන් කරන දෙයකුත් නෑ. බලයට එන්න බැරි නමට සමාජවාදී අයට කොහොමත් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෑ.

අද රටේ පවතින තත්ත්වය බලපුවහම වැඩකරන ජනතාවට සතුටු වෙන්න පුලුවන්ද කියන සැකය මතු වෙනවා. එදා දිනාගන්නා ලද අයිතීන් බොහොමයක් අද විවිධ ක්‍රම වලින් ඇතැම් අයට නැති වී තිබෙනවා. ඊට හොඳම උදාහරණ තමයි (බොහොමයක්) ඇඟලුම් කර්මාන්තශාලා. ඒ වගේම, ලෝක ආර්ථික අවපාතයත් අපිට යම් පමණකට නරක විදියට බලපාල තියෙනවා. තෙල් මිල හේතුවෙන් බොහොමයක් භාණ්ඩ සහ සේවාවල මිල ඉහල යාම නිසා ජීවත්වීම සඳහා බොහොමයක් දෙනාට ලොකු සටනක් දෙන්නට සිදුවී තිබෙනවා. එවැනි තත්වයක් හමුවේ මැයි දිනය තවත් එක සංදර්ශනයක් බව පැහැදිලියි. කොහොම උනත් අපිට හිත හදාගන්න පුළුවන් හේතුවක් තියෙනවා. මේ තත්ත්වය අපේ රටට පමණක් සීමා වූ දෙයක් නෙවෙයි. ලෝකය පුරාම අඩු වැඩි වශයෙන් දකින්න ලැබෙන දෙයක්.

Saturday, April 28, 2012

මිට් රොම්නි: රිපබ්ලිකානුවන්ගේ හොඳම තරඟකරුවා


අනෙකුත් තරඟකරුවන් අභිබවමින් රිපබ්ලිකන් පක්ෂ ජනාධිපති අපේක්‍ෂකත්ව තරඟයෙන් මිට් රොම්නි ඉදිරියට පැමිණීම මධ්‍යස්ථ මතධාරී රිපබ්ලිකානුවන් සතුටට පත් කරනු ඇත. 2012 අප්‍රේල් 24 වනදා ජනපද පහක පැවති ඡන්ද සියල්ලෙන්ම ඔහු පහසුවෙන් ජය ගත්තේය. මෙම තරඟ පහම පැවතියේ, දැනට රොම්නිගේ ප්‍රභලම ප්‍රතිවාදියා වන නිව්ට් ගින්ග්රිච් එතරම් ජනප්‍රිය නැති උතුරුදිග ප්‍රාන්තවල බව සැබැවි. නමුත්, වැදගත්ම කාරණය වන්නේද එයමය. රොම්නිට ප්‍රභල සටනක් දීමට ගින්ග්රිච්ට හැකියාව ඇත්තේ දකුණුදිග ජනපද කිහිපයකදී පමණක් බව ඉතා පැහැදිලිය.

රිපබ්ලිකන් පක්ෂ ජනාධිපති අපේක්ෂක සටන සඳහා ආරම්භයේදී එක වූ අපේක්ෂකයන් අතුරින්, 2012 ජනවාරිය ගෙවී යන විට ඉතිරි ව සිටියේ සිව් දෙනෙකි. එනම්, මැසචුසෙට්ස් ප්‍රාන්තයේ හිටපු ආණ්ඩුකාරයකු වන මිට් රොම්නි, පෙන්සිල්වනියාවේ සෙනට් සභික රික් සැන්ටෝරම්, නියෝජිත මන්ත්‍රණ සභාවේ හිටපු කතානායකයකු වූ ජෝර්ජියාවේ නිව්ට් ගින්ග්රිච් සහ කොන්ග්‍රස් සභිකයකු වන ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ රොන් පෝල් ය. මෙයින් සැන්ටෝරම් සහ ගින්ග්රිච් කොන්සේර්වටිව් හෙවත් "පැරණි දේ අගයන" අයවලුන් වන අතර අනෙක් දෙදෙනා වඩා මධ්‍යස්ථ මතධාරීහු වෙති. මේ අතුරින් ප්‍රභලම සටන පැවතියේ රොම්නි සහ සැන්ටෝරම් අතරය. නමුත් පසුගිය අප්‍රේල් 10 වනදා සැන්ටෝරම් සිය ඡන්ද සටන අත හැරීමත් සමඟ රොම්නිට ජයග්‍රහණයේ මාවත විවර වී ඇත.

ඡන්ද සටන මුළුල්ලේම පාහේ රොම්නි භාවිතා කලේ අනෙක් තරඟකරුවන් විඩාවට පත් කොට පරාජය කිරීමේ උපක්‍රමයයි. ඒ සඳහා ඔහුට වාසිදායක කරුණු දෙකක් උපකාර විය. පළමුවැන්න නම්, ඔහු ආරම්භයේදීම අනෙක් තරඟකරුවන් අභිබවා තරමක් ඉදිරියට පැමිණීමය. අනෙක නම් ඔහුට අත දිගහැර වියදම් කිරීමට හැකියාව තිබීමය. මේ අනුව ඔහුට අවාසිදායක යයි පෙනුණු ඇතැම් ජනපදවල ඔහු ඡන්ද සටනට අවතීර්ණ නොවූ අතර අනෙක් ජනපදවලදී ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා අනෙක් අපේක්ෂකයන් සියල්ලටම වඩා වියදම් කරමින් උපරිම සටනක් දුන්නේය. වඩා සාම්ප්‍රදායික ජනතාවක් වසන ප්‍රදේශවල ඔහුට එතරම් හොඳ සටනක් දීමට නොහැකි වූ බව සැබෑවකි. නමුත්, සම්ප්‍රදායට වඩා රටේ ආර්ථිකය පිලිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්නන් වසන, විශේෂයෙන් නාගරික ප්‍රදේශවල, රොම්නි අභිබවා යාමට තබා ආසන්නයට පැමිණීමටවත් ඔහුගේ ප්‍රතිවාදීනට නොහැකි වූ බවද එවැනිම සත්‍යයකි.

සැන්ටෝරම් සමඟ ප්‍රභල සටනක් පැවති සමයේදී, ඇතැම් කරට කර තරඟ ජය ගැනීමට රොම්නිට ගින්ග්රිච් වක්‍රාකාරයෙන් උපකාර කළේය. ඒ, සාම්ප්‍රදායිකයන්ගේ ඡන්දවලින් කොටසක් සැන්ටෝරම්ගෙන් තමන් වෙත ඇද ගැනීමනි. නමුත් අද වනවිට සැන්ටෝරම් සටනින් ඉවත්වී ඇත. මේ අනුව ගින්ග්රිච්ට සාම්ප්‍රදායික ඡන්ද වැඩිපුර ලැබීමට ඉඩ ඇති අතර, රොන් පෝල්ට රොම්නිගේ ඡන්ද සමහරක් කැඩීමට හැකියාව ඇත. මේ අනුව රොන් පෝල් සටනේ දිගටම සිටීම රොම්නිට අවාසි වේ යයි බලාපොරොත්තු වීම සාධාරණය. නමුත් සිදුවී ඇත්තේ අනිකකි.

ඇතැම් ජනපදවල රිපබ්ලිකානුවන් අතර ගින්ග්රිච් රොන් පෝල් තරම්වත් ජනප්‍රිය නැති බව දැන් පැහැදිලි වී ඇත. සැන්ටෝරම් සටනින් ඉවත් වූ පසුව පවා පැවති ඡන්දවලදී ප්‍රාන්ත 5 න් 4 කදීම නිව්ට් ගින්ග්රිච් රොන් පෝල් තරම්වත් ඡන්ද ලබා නොගත්තේය. ගින්ග්රිච් බලාපොරොත්තු වන්නට ඇත්තේ, අගෝස්තු මාසයේ පක්ෂ සම්මේලනයේදී, සැන්ටෝරම් විසින් මෙතෙක් දිනා ගත නියෝජිතයන්ගේද උපකාර ලබාගෙන රොම්නි පරදවා අපේක්ෂකත්වය ලබා ගැනීමය. නමුත් ඔහුගේ පැහැදිලි 'ජන අප්රියත්වය' හමුවේ එය දහවල් සිහිනයක් පමණක් වන බව දැන් පැහැදිලිය.

මේ අනුව රොම්නි, ජනාතිපති බරක් ඔබාමා සමඟ ඡන්ද සටන ආරම්භ කිරීමට තරම් ප්‍රභල තත්ත්වයක පසු වෙයි. එහෙයින්, අප්‍රේල් 24 වනදින පැවති ඡන්දවලින් පසු, ඔහු එම සටනට මුල් පුරා ඇත. රොම්නි, රිපබ්ලිකානුවන්ට තෝරාගැනීමට සිටි හොඳම තරඟකරුවා බව පැහැදිලිය. ඔහු වඩා සාම්ප්‍රදායිකයන් අතර ජනප්‍රිය නැති බව සැබැවි. නමුත් ජනපති ඔබාමා එතරම්වත් ඔවුන් අතර ජනප්‍රිය නැත. එමතුද නොව, ජනපති ඔබාමාගේ ඡන්ද බිලී බා ගැනීමට හැකියාව ඇත්නම්, ඒ සාම්ප්‍රදායිකයෙකුට නොව, වඩා මධ්‍යස්ථ මතධාරියෙකුටය. ඒ අනුව, මීළඟ ජනාධිපතිවරනයේදී ඔබාමා පැරදවිය හැකි රිපබ්ලිකානුවා රොම්නි බව පැහැදිලි වේ.

Saturday, April 21, 2012

ජීවිත 127 ක් බිලිගත් ඉස්ලාමාබාද් ගුවන් අනතුර: Bhoja Air ගුවන් ගමන B-4 213


කරච්චි නුවර ජින්නා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපලින් 2012 අප්‍රේල් 20 සවස් යාමයේ Bhoja Air ගුවන් සේවයට අයත් බෝයිං 737 ගුවන් යානයක් පාකිස්තාන අගනුවර වන ඉස්ලාමාබාද්හි බෙනාසීර් භූතෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපල වෙත ගමන් ඇරඹීය. එය එම ගුවන්යානයේ සහ එහි ගමන් කල 121 ක් වූ මගීන්ගේත් 6 දෙනෙක්ගෙන් යුතු වූ කාර්ය මණ්ඩලයේත් අවසන් ගමන බව ඒ කිසිවෙක් නොසිතන්නට ඇත. ඉස්ලාමාබාදයට ගොඩ බැසීමට මද වෙලාවකට පෙර හුසේන් අබාද් ගම්මානය අසලට එම ගුවන් යානය කඩා වැටුනේ පාකිස්තාන වේලාවෙන් සවස 6.40 පසුවී සුළු වෙලාවකිනි. AFP පුවත් සේවයට අදහස් දක්වමින් පොලිස් නිලධාරී ෆස්ලේ අක්බාර් ප්‍රකාශ කලේ ජීවිතය ගලවා ගත්තෙකු සිටීමට ඉඩක් නැති බවයි. ගුවන් යානය මුළුමනින්ම විනාශ වී තිබුණු බවත් ජීවිතය බෙරාගත්තෙකු සිටීම ප්‍රාතිහාර්යයක් වනු ඇති බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.

මෙම ගුවන් යානය සවස 6.50 ට ගොඩබැසීමට නියමිත වූ අතර ඉස්ලාමාබාද් පාලක මැදිරිය සමඟ වූ සම්බන්ධය ඊට විනාඩි 10 කට පෙර නැතිවී ගොස් තිබේ. ගුවන් යානය කඩා වැටී ඇත්තේ ඊට මද වෙලාවකට පසුවය. පාකිස්තානයේ DAWN පුවත්පතෙහි වෙබ් පිටුවට අනුව මේ වනවිට ප්‍රදේශයට දැඩි වර්ශාපතනයක් සහ කුණාටු තත්ත්වයක් බලපා තිබිණ. ගුවන් අනතුරට හේතුව විදුලි සැරයක් වැදීමෙන් හටගත් ගින්නක් බවට මත පලවී ඇත. යානයෙහි කළු පෙට්ටිය සොයාගෙන ඇති හෙයින් වැඩි විස්තර ළඟදීම දැන ගැනීමට ලැබෙනු ඇත.

වසර 2000 දී පාඩු ලබමින් සිට ගමන් වාර සියල්ල අත් හිටවූ Bhoja Air ගුවන් සේවය යලි ගුවන් ගමන් අරඹා ඇත්තේ මීට සති 6 කට පෙර 2012 මාර්තු 6 වනදාය. ඒ බෝයිං 737 යානා පහක් සමඟිනි. කරච්චි සිට ඉස්ලාමාබාද්, මුල්ටාන්, ලාහෝර් නගර යා කරන ගුවන් ගමන් කිහිපයක්ම ඇරඹීමට ඔවුන් සැලසුම් කර තිබිණි. පාකිස්තානයේ නගරාන්තර ගමනාගමනය සඳහා පහසුම හා කාර්යක්ෂමම ක්‍රමය ගුවන් ගමන්ය. එරටෙහි ගුවන් අනතුරු සාපේක්ෂව විරල වේ. එම රට තුල සිදු වූ දරුණුතම ගුවන් අනතුර සිදු වූයේ 2010 දී ය. Airblue ගුවන් සේවයට අයත් එයාර්බස් 321 ගුවන් යානයක් ඉස්ලාමාබාදයට ගොඩබැස්සවීමට පෙර කඩා වැටීමෙන් ජීවිත 152 ක් අහිමි විය. එම ගුවන් යානයද පැමිණ ඇත්තේ කරච්චි සිටය.

මූලාශ්‍ර

Khurram Shahzad, "No Hope of Survivors in Pakistan Plane Crash: Police", AFP, April 20, 2012.

"Scores Killed in Pakistan Plane Crash", Al Jazeera, April 20, 2012.

"Plane Crash near Islamabad Kills 127", Dawn.com, April 20, 2012.

Bhoja Air Website, B4-213 KHI-ISB 20-04-2012 List of Passengers.

Tuesday, April 17, 2012

අලුත් අවුරුද්දේ පුංචි වෙනසක්...

සිංහල-හින්දු අලුත් අවුරුද්දක් ලබලා අවුරුදු උණුසුමත් ගෙවුනා. මේ කාලය ලංකාවේ පමණක් නෙවෙයි, කලාපයේ ගොඩක් රටවල අවුරුදු කාලය. අවුරුද්දෙන් පස්සේ ලියපු පලවෙනි ලිපිය ලියවුනේ "උතුරු කොරියානු රොකට් උමතුව" නමින්. එය ලියන අතරේ මම පොඩි ප්‍රශ්නයකට අහු උනා. මට තේරුම් ගියා, එවැනි ලිපි සඳහා වඩාත් සුදුසු කථන බස නොව ලිඛිත බස බව. මම ඒ ලිපිය නම් වෙනස් කලේ නෑ. කරපු මෝඩකම් මතක් වෙන්නත් එපැයි. නමුත් මම මින් පස්සේ එවැනි ලිපි ලිඛිත බසින් ලියන්නට තීරණය කළා.

ලංකාවේ ජනතාව තුල ලෝකයේ සිද්ධ වෙන දේ පිලිබඳ දැනුම වැඩි කල යුතුයි කියලා මම හිතනවා. ඒ නිසා මීට පසු බොහොමයක් ලිපි, ලෝක තතු මුල් කරගෙන ලියවේවි. මේ අතරේම ලංකාවේ ඉතිහාසය ගැනත් පුංචි පුංචි දේ ලියන්න මම බලාපොරොත්තු වෙනවා. ඒ අතරේම, මගේ ඉංග්‍රීසි බ්ලොග් අඩවිවල (Lankan World View, The History Club, Speech Blog) මෙම ලිපි ඒ භාසාවෙනුත් පල කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා. ඒ බ්ලොග් අඩවිවල තියෙන සමහර ලිපි මෙම බ්ලොග් එකේ සිංහලෙන් පල කරන්නත් හිතේ තියෙනවා.

බලමුකෝ ඉස්සරහට මොකද වෙන්නේ කියලා......